RVS, roestvrij staal, roestvast staal of inox zijn namen voor hetzelfde materiaal: een legering van ijzer, chroom, nikkel en koolstof. De bijzondere eigenschappen van dit materiaal maken boren een uitdagende klus, zelfs voor professionals.
Wat maakt boren in RVS uitdagend?
RVS heeft een aantal unieke eigenschappen die het boren moeilijker maken dan bij andere materialen. RVS heeft een lage thermische geleiding, wat betekent dat warmte niet snel wordt afgevoerd, wat kan leiden tot oververhitting van zowel het materiaal als de boor. De hitte die vrijkomt tijdens het boren zorgt er bovendien voor dat het materiaal harder wordt. Het boren gaat hierdoor moeizamer en het boortje zal sneller slijten. Daarnaast rekt roestvast staal meer uit dan de meeste andere metalen wanneer het wordt blootgesteld aan trekspanning. Het materiaal geeft mee of vervormt onder de druk van de boor voordat het gereedschap een goede grip kan krijgen.
Wat heb je nodig om in RVS te boren?
- De juiste boor
Voor het boren in roestvast staal gebruik je een cobaltboor. Cobaltboren zijn harder dan standaard HSS boren en bestand tegen hoge temperaturen. Ze zijn geslepen onder een hoek van 135 graden, een stuk groter dus dan de snijhoek van 118 graden voor zachte materialen. Deze boren dienen wel zorgvuldig gebruikt te worden, want omdat ze zo hard zijn, kunnen ze makkelijk breken bij verkeerd gebruik.
- Koeling
Omdat RVS de neiging heeft om snel op te warmen, is het belangrijk om een koelmiddel te gebruiken tijdens het boren. Dit helpt om de temperatuur laag te houden en voorkomt het harder worden van het materiaal. Een effectief koelmiddel is snijolie.
Hoe ga je te werk?
- Lage snelheid en constante druk
In tegenstelling tot zachtere metalen, vereist RVS een lage boorsnelheid om te voorkomen dat het materiaal te veel opwarmt. Een te hoge snelheid zal de boor snel doen slijten en het materiaal verharden. Een vuistregel is om te beginnen met een snelheid van 100 tot 300 toeren per minuut, afhankelijk van de diameter van de boor. Daarnaast is het belangrijk om constante druk uit te oefenen zonder de boor te oververhitten. Lees ook tips voor Boren op het juiste toerental.
- Voorboren
Voorboren met een kleinere boordiameter kan helpen om de belasting van de grotere boor te verminderen en de kans op boorbreuk te verkleinen. Dit is vooral nodig bij grotere boorgaten. Als vuistregel kun je aanhouden dat je bij diameters van 8mm of meer voorboort en bij diameters van 13mm of meer 2x voorboort.
- Markeer en centreer de boor
Voordat je begint met boren, markeer je het exacte punt waar het gat moet komen. Gebruik een centerpons om een kleine deuk in het oppervlak te maken. Dit helpt om de boor op zijn plaats te houden en voorkomt wegglijden, wat vaak voorkomt op het gladde oppervlak van RVS.
- Boor met een constante snelheid
Start met een lage boorsnelheid en verhoog deze niet te veel. Te snel boren veroorzaakt meer hitte, wat leidt tot werkharding van het materiaal. Een trage, stabiele snelheid zorgt voor een mooier resultaat. Als de boor begint te ‘happen’ kun je de snelheid iets opvoeren.
- Gebruik voldoende koelmiddel
Het is essentieel om de boor en het materiaal koel te houden tijdens het boren. Zorg ervoor dat je regelmatig koelmiddel toevoegt om oververhitting te voorkomen. Dit vermindert ook de wrijving en verlengt de levensduur van de boor.
- Laat de boor het werk doen
Het is verleidelijk om meer kracht te zetten wanneer het boren traag gaat, maar te veel druk kan leiden tot breuk van de boor of beschadiging van het materiaal. Laat de boor zijn werk doen door een gelijkmatige, maar niet te grote druk uit te oefenen.
