Wie zelf wil sleutelen aan zijn auto, motor of fiets kan eigenlijk niet zonder een momentsleutel. Want veel schroefverbindingen op voertuigen moeten met een nauwkeurig gedefinieerde kracht worden aangehaald. Bij te veel kracht kan de schroef stukdraaien of de schroefdraad worden beschadigd. Bij te weinig kracht kan het onderdeel onder het rijden loskomen, met alle veiligheidsrisico’s van dien.
Soorten momentsleutels
Momentsleutels zijn er zowel in analoge als digitale uitvoering. Het belangrijkste onderscheid in werking is dat tussen afleesbare momentsleutels en instelbare momentsleutels.
Afleesbare momentsleutels
De eenvoudigste en voordeligste momentsleutel werkt met een torsiestaaf. De verdraaiing hiervan ten opzichte van een vaste staaf geeft de waarde op een schaal of meter weer. Zo gauw de gewenste waarde wordt bereikt, moet meteen met aandraaien worden gestopt.
Instelbare momentsleutels
Bij deze momentsleutels moet vóór het gebruik de gewenste waarde worden ingesteld. Zodra die waarde wordt bereikt, wordt een signaal gegeven of slipt de sleutel in plaats van de schroef of bout verder aan te draaien.
Momentsleutels in verschillende maten
De kracht die een momentsleutel levert wordt uitgedrukt in Nm (Newtonmeter). Voor de echt zware klussen zijn er momentsleutels met een bereik tot wel 2000 Nm. Een nadeel van sleutels met zo’n grote capaciteit is dat ze minder precies kunnen worden ingesteld wanneer er minder Nm nodig is. Doe-het-zelvers die aan hun auto of fiets willen sleutelen hebben veel minder kracht nodig. Voor schroefverbindingen in voertuigen geven fabrikanten specifieke aanhaalmomenten. Deze waarden zijn in het werkplaatshandboek of de bedieningshandleiding van het voertuig terug te vinden.
Hoe gebruik je een momentsleutel?
Om met een momentsleutel te kunnen werken, moet je er eerst een passende steeksleuteldop of bitje opzetten voor de bout of schroef die je wilt aandraaien. Vervolgens stel je de sleutel op het juiste moment in door aan het instelmechanisme te draaien of het aantal Nm digitaal in te stellen. Zo gauw de ingestelde waarde bereikt is houd je onmiddellijk op met aandraaien. Wanneer je een momentsleutel wilt gebruiken is het van belang om te weten of de deze zowel linksom en rechtsom kan draaien. Ga je sleutelen aan bouten met tegendraads schroefdraad dan heb je een momentsleutel nodig die in beide richtingen werkt.
Na gebruik draai je de afstelling terug tot de laagste cijferwaarde op de schaal. Wanneer je de sleutel op de ingestelde waarde laat staan rekt de veer uit en verliest zijn kracht. Andere tips voor een correct gebruik:
- Draai de momentsleutel niet verder dan de waarden op de schaal, anders rekt de veer uit.
- Plaats geen kruiskoppeling of verlengstuk tussen de sleutel en de dop, omdat dit het aanhaalmoment vertekent.
- Haal de momentsleutel niet uit elkaar, want dan worden de gekalibreerde waarden onbetrouwbaar.
Gebruik de momentsleutel niet om vastzittende schroeven los te draaien, want dat leidt tot beschadigingen en het veranderen van de gekalibreerde waarden.
Voor meer informatie en advies over sleutels lees ook Tips voor het kiezen van de juiste dopsleutel en Welke slagmoersleutel kopen?
